Terugkijken: webinar Code Sociale Ondernemingen in de praktijk
Hoe maak je als sociaal ondernemer je maatschappelijke impact zichtbaar? En wat betekent de Code Sociale Ondernemingen voor opdrachtgevers die sociaal willen inkopen? Deze vragen stonden centraal tijdens het webinar dat Kennemer Impact samen met de Code Sociale Ondernemingen organiseerde. Deelnemers kregen inzicht in het certificeringstraject, ervaringen uit de praktijk en de mogelijkheden om sociaal inkopen in te zetten voor Social Return on Investment (SROI) in de regio Haarlem.

Het webinar werd geleid door Mark Damman van Kennemer Impact. Marijt Regts van de Code Sociale Ondernemingen vertelde wat erbij komt kijken om in het Register Sociale Ondernemingen te worden opgenomen. Ewout Nijland van ICT vanaf Morgen deelde zijn ervaringen als geregistreerd ondernemer. Mark Kievit, SROI-coördinator van de gemeente Haarlem en Zuid-Kennemerland, lichtte toe hoe SROI regionaal wordt ingevuld.
De rode draad: maatschappelijke impact vraagt niet alleen om goede intenties, maar ook om een duidelijke missie, inzicht in resultaten en een blijvend gesprek met betrokkenen.
De Code: van missie naar aantoonbare impact
De Code Sociale Ondernemingen biedt een kader voor ondernemingen die hun maatschappelijke missie vooropstellen: impact first. De vijf principes vormen de basis voor opname in het Register Sociale Ondernemingen en helpen ondernemers om hun missie en werkwijze inzichtelijk te maken.
De vijf principes
- Missie: de maatschappelijke missie is helder omschreven en geborgd.
- Meting: de onderneming meet welke impact zij behaalt.
- Stakeholders: de onderneming bespreekt haar missie en impact met betrokkenen.
- Financiën: in het financieel beleid staat de missie voorop.
- Transparantie: informatie over de onderneming is toegankelijk.
De Code helpt vraag én aanbod
De Code helpt aan meerdere kanten, waaronder sociale ondernemers én partijen die met hen willen samenwerken. Ondernemers krijgen houvast om hun maatschappelijke missie te borgen, hun impact zichtbaar te maken en zich als sociale onderneming te profileren. Voor opdrachtgevers, financiers en andere betrokkenen biedt het Register herkenbaarheid en vertrouwen: zij kunnen zien welke ondernemingen maatschappelijke waarde vooropstellen. Tijdens de sessie werd toegelicht dat Haarlem de Code erkent voor de invulling van SROI.
ICT vanaf Morgen: de praktijk als vertrekpunt
Bij ICT vanaf Morgen waren de vijf principes al onderdeel van de dagelijkse praktijk. Volgens Ewout zat het werk voor certificering er vooral in om die vast te leggen: de missie, de dialoog met stakeholders en het financieel beleid moesten helder op papier staan.
De gedeelde ervaringen maakten de maatschappelijke bijdrage concreet: ICT vanaf Morgen biedt ruimte voor werkervaring, leerwerktrajecten en stages en helpt mensen door te stromen naar duurzaam werk. Zo krijgen werkervaring en ontwikkeling binnen de onderneming vorm.
Een belangrijk inzicht was dat stakeholderbetrokkenheid geen eenmalige stap in een certificeringstraject is. Het gesprek met talenten, klanten, scholen en overheid blijft nodig om de maatschappelijke missie te verbinden met de dagelijkse praktijk.
Sociaal inkopen als invulling van SROI
In Zuid-Kennemerland en IJmond werken zeven gemeenten met één gezamenlijk SROI-protocol. Mark Kievit beschreef drie mogelijkheden om invulling te geven aan SROI: arbeidsparticipatie, scholing en ontwikkeling, en sociaal inkopen.
De omvang van die regionale aanpak werd tijdens de sessie geïllustreerd met circa 220 contracten, samen goed voor meer dan € 940 miljoen aan inkoop- en subsidiewaarden. De gerealiseerde SROI bedroeg volgens de gepresenteerde cijfers ongeveer € 54 miljoen, circa 120% van de doelstelling.
Ook de betekenis van certificering kwam aan bod. Voor ondernemingen met de Code Sociale Ondernemingen werd 100% SROI-aftrek genoemd, tegenover 50% bij alleen een lidmaatschap van Social Enterprise NL. Daarmee kan certificering ook relevant zijn voor opdrachtgevers die hun SROI-verplichting via sociaal inkopen willen invullen. De precieze toepassing vraagt om afstemming binnen de geldende afspraken.
Vindbaarheid en ruimte voor nieuwe ondernemers
Het Kennemer Inkoop Platform helpt regionale inkopers om sociale ondernemers te vinden. Tijdens de sessie werd toegelicht dat ook startups en zzp'ers zonder certificering kunnen aansluiten, mits zij na één jaar een Social Handprint aanleveren.
Daarnaast biedt de samenwerking met het platform twinpacT mogelijkheden om landelijk naar impactondernemers te zoeken. Ondernemingen uit het Register van de Code worden automatisch doorgeplaatst. Welke meerwaarde dit voor regionale inkopers oplevert, moet nog verder worden geëvalueerd: de samenwerking was ten tijde van de sessie recent gestart.
Niet alle vragen zijn daarmee opgelost. Zo kunnen ondernemingen met landelijke SROI-afspraken niet altijd eenvoudig lokaal schakelen. Voor die situatie werd tijdens de sessie nog geen concrete oplossing genoemd.
Zelf aan de slag
1. Doe de zelftest
Zie in een paar stappen waar je staat: codesocialeondernemingen.nl/zelftest.
Wil je verder onderzoeken of opname in het Register bij jouw onderneming past? Voor een intake kun je contact opnemen met Team Code of Kennemer Impact. Kennemer Impact is ook aanspreekpunt voor certificeringsvragen via de Kennemer Impact Helpdesk of vraag@kennemer.impacthelpdesk.nl.
De sessie onderstreepte dat certificering voortbouwt op wat een sociale onderneming al doet. Door de missie, resultaten en werkwijze inzichtelijk te maken, ontstaat een duidelijker verhaal voor stakeholders én voor inkopers die maatschappelijke impact willen meenemen in hun keuzes.
2. Kijk de sessie terug
Wil je de toelichting op de Code, de praktijkervaring van ICT vanaf Morgen en de regionale SROI-aanpak terugzien? Bekijk hieronder de opname van de sessie.
